Konuşma: Hattatların Pîri: Şeyh Hamdullah

Prof. Uğur Derman

18 Şubat 2021, Perşembe
16.00 – 17.00

Ölümünün 500. Yılında Şeyh Hamdullah sergisi kapsamında gerçekleştirilecek çevrimiçi konuşmada, Osmanlı hat sanatının yaşayan en önemli isimlerinden ve usta bir hattat olmanın yanı sıra sayısız araştırma, kitap ve konferansı bulunan Prof. Uğur Derman, hat sanatında  Osmanlı ekolünün  kurucusu kabul edilen Şeyh Hamdullah’ı (1429-1520) anlatacak.

“Hattatların pîri”, “Hattatların kutbu”, “Hattatların kıblesi” unvanlarıyla bilinen Şeyh Hamdullah, 15. yüzyıl boyunca verimli bir kültür ortamının yaşandığı şehzade sancağı Amasya’da yetişir. Şehzadeliğini uzun yıllar bu şehirde geçiren, âlimlerin ve sanatkârların hamisi Şehzade Bayezid’in çevresinde Şeyh Hamdullah da vardır. Daha Amasya’da iken tanınmaya başlayan Şeyh Hamdullah, bu yıllarda Fatih Sultan Mehmed’in (h. 1444-46, 1451-81) hususi kütüphanesi için bazı eserler istinsah etti. Kardeşi Cem Sultan ile yaşadağı taht mücadelesinin ardından 1481’de tahta çıkan II. Bayezid’in daveti üzerine ailesiyle birlikte İstanbul’a gitti. En güzel eserlerini sarayda görevlendirildikten sonra vermeye başladı. Bundan sonra eserlerinin ketebesinde “kâtibü’s-sultân Bâyezîd Han” unvanını kullandı. Sultan ve oğlu Korkut (ö. 1513) Şeyh Hamdullah’ın talebeleridir. Önemli bir kitap sanatları ve hat koleksiyonuna sahip olan Sakıp Sabancı Müzesi’nde, Şeyh Hamdullah ve yakın çevresine ait değerli eserler korunmaktadır.

Konuşma Türkçe gerçekleştirilecektir.

Kayıt için tıklayınız.

 

Prof. Uğur Derman

5 Şubat 1935’te Bandırma’da doğdu. Çocukluğunu Üsküdar’da geçirdi. Haydarpaşa Lisesi’ndeki öğrenimi sırasında edebiyat öğretmeni Mahir İz’in (1895-1974) yönlendirmesiyle Osmanlı yazı ve kültürüne ilgi duymaya başladı.

Aile geleneğini izleyerek İstanbul Üniversitesi Eczacılık Bölümü’nden mezun oldu. Öğrenimi sırasında hat sanatına ilgisi devam etti. 1995’te Üsküdarlı Hezârfan Hattat Necmettin Okyay’ın öğrencileri arasına katıldı, 1960’ta “icâzet” almaya hak kazandı. Hattat Necmettin Okyay’ın kitap sanatlarındaki ebrû, cilt, âhar, zer-endûd yazı imâli gibi dallardaki uzmanlığından yararlandı, çeşitli hat türlerinin inceliklerini öğrendi. Prof. Dr. Süheyl Ünver (1898-1986), Hattat Macid Ayral (1891-1961) ve Halim Özyazıcı (1898-1964) gibi üstatların yakın çevresinde yer alarak bilgi alanını genişletti.

Eczacılık öğrenimini 1960’ta tamamlayarak İstanbul Gümüşsuyu’nda ilk eczanesini açtı. Geleneksel sanatlar alanında pek çok önemli araştırma ve yayına destek olan Türkpetrol Vakfı’nın 1997 – 2006 yıllarında yönetici kadrosunda yer aldı. 1985 – 2006’da Marmara Üniversitesi ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nin geleneksel Türk sanatları bölümlerinde Türk kitap sanatları tarihi dersi verdi. 1997’de Mimar Sinan Üniversitesi Senatosu’nca fahrî profesör (Prof. h.c.) unvanı verildi. 2009’da “Geleneksel Sanatlar” alanında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’ne, 2010’da ise UNESCO Yaşayan Kültür Hazinesi ödülüne layık görüldü.
1961’den bu yana Osmanlı kültürü, hat ve kitap sanatlarına dair konferanslar vermekte olup bilimsel kongrelerde bildiri sunmaya ve araştırma yapmaya devam etmektedir.

Prof. Uğur Derman’ın 30’u aşkın kitabı ve 500’den fazla makalesi bulunmaktadır.