Rus Avangardı. Sanat ve Tasarımla Geleceği Düşlemek

S.Ü. Sakıp Sabancı Müzesi, 20. yüzyıl dünya sanatını şekillendiren Rus Avangardı akımının Türkiye’deki en kapsamlı sergisine Sabancı Holding’in katkılarıyla ev sahipliği yapıyor. S.Ü. Sakıp Sabancı Müzesi’nde 18 Ekim 2018’de kapılarını açan ve 1 Nisan 2019’a kadar devam edecek olan “Rus Avangardı. Sanat ve Tasarımla Geleceği Düşlemek” sergisi, Sabancı Holding’in katkılarıyla Rus avangard sanatını kapsamlı bir seçkiyle ziyarete açıyor.

Sakıp Sabancı Müzesi Müdürü Dr. Nazan Ölçer ile Selanik Devlet Çağdaş Sanat Müzesi - Costakis Koleksiyonu Müdürü Dr. Maria Tsantsanoglou’nun eş küratörlüğünde gerçekleştirilen sergi, Costakis Koleksiyonu’nun yanı sıra Moskova’daki Tüm-Rusya Dekoratif Sanatlar Müzesi ve Multimedya Sanat Müzesi ile Avrupa’nın önde gelen özel koleksiyonlarından seçilen 513 eserle, Türkiye’de ilk defa bir arada sunulan Rus Avangardı’nın sanat tarihindeki zengin yerine ışık tutuyor.

Sabancı Üniversitesi’nin parçası olan Sakıp Sabancı Müzesi, 20. yüzyıl sanat tarihinin en heyecan verici dönemlerinden birine odaklanan bu sergisinde, Rus Avangardı’nın siyasi arka planının katmanlarını, kaynak teşkil edecek bir çerçevede sunarak akademik misyonunu yerine getirmeyi amaçlıyor. Sergide, dönem boyunca faaliyet gösteren ve sanatı hayatın her alanına yaymayı hedefleyen sanatçı ve okullar, resim, tasarım, edebiyat, film ve tiyatro alanlarındaki zengin üretkenlikleriyle temsil ediliyorlar.

“Rus Avangardı. Sanat ve Tasarımla Geleceği Düşlemek” sergisi, 20. yüzyılın ilk çeyreğinde yaşanan dramatik değişikliklerin ve radikal yeniliklerin zemin sağladığı entelektüel ve artistik gelişmelerin, sadece Rus sanatsal kültüründe değil, dünya sanat tarihindeki etkilerine de ayna tutan bir sergileme anlayışıyla kurgulandı. Sergi, 1900’lerin başından itibaren hayatı dönüştürecek bir güç olarak sanatı öne süren Rus avangard sanatçılarının bu dönemde gerçekleştirdiği çığır açıcı işlerinin yanı sıra 1917 Ekim Devrimi’nin sağladığı yenilikçi atmosferde, yeni rejimin de desteğiyle hayata geçirdikleri toplumsal tasarılarını ve heyecanla düşledikleri geleceğin geniş sınırlarını gözler önüne seriyor. 20. yüzyılın başında yaşanan teknolojik gelişme ve sanayileşmenin heyecanıyla yüzünü bilime dönen ve dünyanın da sınırlarını aşarak düşlerini uzaya taşıyan avangard sanatçıların ilerlemeye duydukları inanç, bu sergide yer alan eserlerinden canlılıkla yansıyor.

Dünyanın en önemli Rus Avangardı koleksiyonlarından ve arşivlerinden biri olan, Selanik Çağdaş Sanat Müzesi - George Costakis Koleksiyonu, “Rus Avangardı. Sanat ve Tasarımla Geleceği Düşlemek” sergisinin de temelini oluşturuyor. George Costakis’in büyük bir tutkuyla bir araya getirdiği ve Rus Avangardı eserlerinin gelecek nesillere aktarılmasını sağlayan Costakis Koleksiyonu’ndan sergiye dahil edilen sanatçılar arasında, sanat tarihinin ikonik eserlerinden Siyah Kare’nin yaratıcısı Kazimir Malevich, sanatla üretim arasındaki sınırları belirsizleştirerek sanatsal kuramda yeni bir dönemin öncüsü olan Vladimir Tatlin, fotoğraf, resim, heykel ve grafik sanatının cesur öncüsü Alexander Rodchenko dahil olmak üzere Rus Avangardı’nın birçok önemli ismi bulunuyor. Yine Costakis Koleksiyonu’ndan, dönemin kadın sanatçı yoğunluğunu temsil eden isimler arasında, metinle resim arasındaki etkileşimi temel alan Olga Rozanova, tasarladığı oyun dekorlarıyla tiyatro dilinin dönüşümüne katkıda bulunan Lyubov Popova ve yüzünü Rus halk sanatına dönerek Rus Avangardı’nda belirleyici bir rol üstlenen Natalia Goncharova da sergide eserleriyle yer alıyor. “Rus Avangardı. Sanat ve Tasarımla Geleceği Düşlemek”, 20. yüzyıl sanat tarihinin dönüm noktalarından biri olan bu dönemin tüm büyük isimlerinin eserlerini Türkiye’de ilk kez bir araya getiriyor.

Yeni sanatın ve toplumun nasıl bir yapıya sahip olması gerektiğine yönelik araştırmalarında Rus halk sanatına da bakan Rus Avangardı’nın bu yöneliminin yansıdığı uygulamalı sanat eserleri, Moskova’da bulunan Tüm-Rusya Dekoratif Sanatlar Müzesi’nden ödünç alınan, her alandan tasarım örneklerinin yer aldığı seçki, hem Rus Avangardı’nın hayatı yeniden düzenlemeye yönelik idealinin kapsamını hem de halk sanatıyla ilişkisinin tarihini gözler önüne seren bir niteliğe sahip.

Rus Avangardı’nın büyük ismi Alexander Rodchenko’nun fotoğraf arşivine de sahip olan Moskova Multimedya Sanat Müzesi’nin belgesel nitelikteki geniş fotoğraf seçkisi, hem Rus Avangardı’nın yeni teknolojiye uyumunu yansıtıyor hem de bu sanatçıların özel dünyasına pencere açıyor. Rus Avangardı’nın dönemin kültürel atmosferinde yol açtığı dönüştürücü etki, sergide eserlerin yanı sıra görkemli konstrüksiyonlarla ve yeniden canlandırmalarla yansıtılıyor. Vladimir Tatlin’in tasarladığı hava aracı Letatlin kontrüksiyonunun modeli, Rus Avangard sanatçılarının hayatı dönüştürme hayallerinin kapsamına işaret ediyor. Modern tiyatronun temellerinin atıldığı ve birçok sanat tarihçisinin Rus Avangardı’nın keşfedildiği yer olarak işaret ettiği Rus Avangardı tiyatro sahnesi de, yeniden üretimler yoluyla Sakıp Sabancı Müzesi’nde tüm ihtişamıyla hayat buluyor.

Ayrıca sergi süresince düzenlenecek film gösterimleri, müzik dinletileri, edebiyat etkinlikleri, çocuklar ve yetişkinlere yönelik atölye çalışmalarıyla, Rus Avangardı’nın farklı disiplinlerdeki üretimi derinlemesine ele alınacak. Rus Avangardı’nın uluslararası uzmanlarının metinlerinin yer alacağı katalog da sergiye eşlik edecek.

Rus Avangardı. Sanat ve Tasarımla Geleceği Düşlemek sergisi süresince 14 yaş ve üstü tüm öğrencilere 5 TL'dir.

Kazimir Malevich (1879–1935) Kadın Portresi, 1910-1911 civarı Mukavva üstüne guvaş Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 140.78-46

Ivan Kliun (1873-1943) Sanatçının Eşinin Portresi, 1910 Kâğıt üstüne suluboya, guvaş ve kurşunkalem Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu C549-15

Lyubov Popova (1889–1924) Oto-Portre, taslak, 1912 Kâğıt üstüne çini mürekkebi Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu C54 önyüz/arka-649

Nadezhda Udaltsova (1886–1961) Keman, 1915 Tuval üstüne yağlıboya Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 282.78-91

Lyubov Popova (1889–1924) Seyahat Eden Kadın, 1915 Tuval üstüne yağlıboya Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 177.78-2

Kazimir Malevich (1879–1935) Kırmızı Kare, tarihsiz Kâğıt üstüne guvaş Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu C755-242

Kazimir Malevich (1879–1935) Siyah Dikdörtgen, 1915 Tuval üstüne yağlıboya Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu ATH80.10-178

Ilia Chashnik (1902–1929) Suprematist Haç, 1923 Tuval üstüne yağlıboya Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 795.79-5

Vasily Kandinsky (1866–1944) Beyaz Üzerine I Etüdü, 1920
Kağıt üstüne suluboya ve çini mürekkebi
Özel Koleksiyon

Ivan Kliun (1873-1943) Nesnel Olmayan Kompozisyon, 1920’lerin başı Kâğıt üstüne suluboya ve guvaş Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 280.80-326

Ivan Kliun (1873-1943) Suprematist Kompozisyon, 1917 Kâğıt üstüne çini mürekkebi ve suluboya Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 75.78-204

Gustav Klucis (1895–1938) Dinamik Kent, 1919-1921 Tahta üstüne yağlıboya, çimento ve kum Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 94.78 – 421

Ivan Kliun (1873-1943) Suprematist Kompozisyon için Etüt, 1916-1918 Kâğıt üstüne kurşunkalem, suluboya ve guvaş Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 255.80-787

Mikhail Plaksin (1898–1965) Gezegen, 1922 Tuval üstüne yağlıboya Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 174.78-1276

Ivan Kliun (1873-1943) Suprematist Kompozisyon, 1918 Kâğıt üstüne suluboya ve guvaş Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 177.80-205

Ivan Kliun (1873-1943) Suprematist Çizim, 1922 Kâğıt üstüne suluboya ve guvaş Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 290.80-517

Lyubov Popova (1889–1924) Uzamsal Güç Konstrüksiyonu, 1921
Kontrplak üstüne talaş ve yağlıboya
Devlet Çağdaş Sanat Müzesi
Costakis Koleksiyonu
175.78-9

Lyubov Popova (1889–1924) Uzamsal Güç Konstrüksiyonu, 1921 Kontrplak üstüne talaş ve yağlıboya Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 179.78-86

Lyubov Popova (1889–1924) Kompozisyon, 1920 Kâğıt üstüne suluboya ve guvaş Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 190.80-131

Alexander Rodchenko (1891–1956) Palyaço Pierrot, 1919 Alexei Gan’ın “Biz” adlı oyunundan hareketle performans için köstüm tasarımı. Yapım hayata geçmedi. Kâğıt üstüne mürekkep, kurşunkalem, suluboya ve mürekkep Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 244.78-50

Lyubov Popova (1889–1924) Ressamca Arşitektonikler, 1918 Tuval üstüne yağlıboya Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 178.78-105

Nikolai Suetin (1897–1954) Kahvedan, 1923 Boyalı porselen Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 1265

Nikolai Suetin (1897–1954) Hokka, 1920’lerin sonu Kağıt üstüne kurşunkalem ve suluboya Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu ATH80.28-1267

Vasily Kandinsky (1866–1944) Fincan ve Tabağı (Devlet Porselen Fabrikası, Petrograd), 1921 Boyalı porselen Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 1268

Vasily Kandinsky (1866–1944) Fincan ve Tabağı (Devlet Porselen Fabrikası, Petrograd), 1921 Boyalı porselen Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 1268

Vasily Kandinsky (1866–1944) Fincan ve Tabağı (Devlet Porselen Fabrikası, Petrograd), 1923 Boyalı porselen Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 1269

Vasily Kandinsky (1866–1944) Fincan ve Tabağı (Devlet Porselen Fabrikası, Petrograd), 1923 Boyalı porselen Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 1269

Nikolai Bordukov Dekoratif tabak, 1930’lar Porselen, sırüstü baskı, sırüstü boya, yaldız Tüm-Rusya Dekoratif Sanatlar Müzesi ВМДПНИ КП-529/1

Nikolai Bordukov Dekoratif tabak, 1930’lar Porselen, sırüstü baskı, sırüstü boya, yaldız Tüm-Rusya Dekoratif Sanatlar Müzesi ВМДПНИ КП-529/1

Alexander Rodchenko (1891–1956) Beyaz Üstüne Konstrüksiyon (Robotlar), 1920 Kontrplak üstüne yağlıboya Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu 249.78-6

Gustav Klucis (1895–1938) Radyo Konuşması, Agit sehpası ve hoparlör, No 1 & 2, 1922 Kâğıt üstüne mürekkep Devlet Çağdaş Sanat Müzesi Costakis Koleksiyonu C671-377 (100.78 A, B)

Tiyatro Sahnesi Yüce Gönüllü Aldatılan Koca, 1922 Yönetmen: Vsevolod Meyerhold Sahne Tasarımı / Kostümler: Lyubov Popova

Konferans Serisi

S.Ü. Sakıp Sabancı Müzesi, Sabancı Holding’in katkılarıyla 18 Ekim 2018’de ziyarete açılan ve 1 Nisan 2019’a kadar devam edecek olan “Rus Avangardı. Sanat ve Tasarımla Geleceği Düşlemek” sergisi etkinlikleri kapsamında konferans serisine ev sahipliği yapıyor. 15 günde bir Çarşamba akşamları düzenlenecek konferanslarda, Rus Avangardı kapsamlı bir çerçevede ele alınacak. Rus Avangardı’nın mimari, sanat, tiyatro, edebiyat ve tasarım gibi farklı alanlardaki üretiminin inceleneceği etkinlikte, aynı zamanda bu sanat akımının tarihsel gelişimi de aktarılacak.

Konferanslara katılım ücretsizdir.

Konferans programları hakkında bilgi almak için aylık SSM bültenine kayıt yaptırabilirsiniz.

Program

5 Aralık Çarşamba, 19:00-20:00

Prof. Dr. Mehmet Ö. Alkan, “Rusya’da 1917 Ekim Devrimi ve Hafıza Mekânları”

YouTube linki için tıklayınız

 

19 Aralık Çarşamba, 19:00-20:00

Prof. Dr. Uğur Tanyeli, “Mimarlıkta Devrim-Devrimde Mimarlık: Rusya"

YouTube linki için tıklayınız

 

9 Ocak Çarşamba, 19:00-20:00

Beral Madra, “Neden Hiç Büyük Kadın Sanatçı Yok?”*

*Linda Nochlin (1931-2017) anısına

YouTube linki için tıklayınız

 

6 Şubat Çarşamba, 19:00-20:00

Prof. Dr. Dikmen Gürün, "Rus Avant-Garde Tiyatrosu: Devrim ve Sonrası"

Youtube linki için tıklayınız