Genç Erkek Portresi | SSM
Sergiler

Mihri

Müşfik) Hanım (1886-1954

Genç Erkek Portresi

Tarihsiz

Mihri Müşfik Hanım, geç Osmanlı erken Cumhuriyet sanat tarihinin en özgün ve öncü figürlerinden biridir. 1886'da İstanbul'da, Tıbbiye Reisi olarak tanınan Dr. Ahmed Rasim Paşa'nın kızı olarak dünyaya gelir; saray ressamı Fausto Zonaro'nun Beşiktaş'taki atölyesinde resim eğitimi alarak sanat yaşamına başlar. 1900'lerin başında önce Roma'ya, ardından Paris'e giderek sanatına odaklanır; Montparnasse'ta hem atölye hem konut olarak kullandığı dairesinden İstanbul'un Edebiyât-ı Cedîde şairleri, Osmanlı devlet adamları ve uluslararası seçkin çevrelerin portrelerini yaparak geçimini sağlar. 1913'te İstanbul Dârülmuallimatı'nda resim öğretmeni olarak göreve başlayan sanatçı, 1914'te İnas Sanâyi-i Nefîse Mektebi'nin kurulmasında tayin edici bir rol üstlenir ve kurumun ilk kadın yöneticisi ve öğretmeni olur. Pek çok Avrupalı akademinin henüz kadın öğrenci kabul etmediği bir dönemde Osmanlı İmparatorluğu'nda güzel sanatlar eğitiminin kadınlara açılmasını sağlar, canlı modelden çalışma ve açık hava resmi gibi uygulamaları da kadınlar için ilk kez hayata geçirir. Nazlı Ecevit, Fahrelnissa Zeid ve Aliye Berger başta olmak üzere pek çok önemli ismi yetiştiren Mihri Müşfik, 1928'de New York'a yerleşerek portrecilik çalışmalarını sürdürür.

Mihri Müşfik'in yapıtlarının büyük bölümünü portreler oluşturur. Başlangıçta Roma ve Paris atölyelerinde edindiği akademik çizgi ve anatomi bilgisini, İzlenimcilik ve Dışavurumculuk akımlarının özgür fırça anlayışıyla birleştirerek geniş bir çevrenin ressamı olur. Portreciliğinde modeli yalnızca toplumsal statünün ya da zerafetin simgesi olarak ele almaz; iç dünyasını görünür kılmayı amaçlar. Bunu sağlayan araçların başında, akademik bir titizlikle çalışılmış yüzün ardına yerleştirdiği, dikey ve çapraz fırça darbeleriyle oluşturulmuş gevşek fonlar gelir: bu fonlar figürü mekândan soyutlayarak öne taşır, tabloya devinim katar ve izleyiciyi portrenin psikolojik iklimine çeker.

SSM Resim Koleksiyonu'nda yer alan "Genç Erkek Portresi" tarihsizdir ve modelin kimliği bilinmemektedir. Gri-yeşil tonlarda, sanatçının tipik dikey fırça vuruşlarıyla işlenmiş bir fon önünde, koyu saçlı ve açık tenli, yeşil gözlü genç bir erkek, üst beden portresi biçiminde aktarılmıştır. Model, gri bir ceket ve açık yaka bir gömlek giyer; başı hafifçe sola dönük, bakışları izleyiciye yöneliktir. Modelin kimliğine ilişkin kesin bir bilgiye henüz ulaşılamamış olsa da sanatçının İstanbul'daki aydın ve sanatçı çevreleriyle yakın ilişkisi, bu resmin de o dünyadan birine ait olabileceğine işaret eder. Mihri Müşfik'in yapıtlarında kadın portreleri ve öz portreler büyük yer tutarken erkek portreleri görece azdır; bu açıdan "Genç Erkek Portresi", koleksiyon içinde ayrı bir ilgi taşır. 

Detaylar

Başlık
Genç Erkek Portresi
Sanatçı

Mihri

Tarih
Tarihsiz
Boyutlar
62.5 x 50.5 cm
Malzemeler
Tuval üzerine yağlıboya
Bulunduğu Yer
Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi (Emirgan, İstanbul, Türkiye)
Obje Numarası
200-0328-MM
Telif Hakkı
© Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi


İlgili Eserler

Lehimci

Lehimci

Detaylı İncele