1914 Kuşağı sanatçıları arasında yer alan Hikmet Onat, İstanbul’daki Sanâyi-i Nefîse Mektebi’nde Salvatore Valeri ve Joseph Warnia-Zarzecki’nin öğrencisi olduktan sonra Avrupa Sınavı’nı kazanarak Paris’e gider ve École des Beaux-Arts’ta Fernand Cormon’un atölyesinde çalışır. Kariyerinin ilk döneminde insan figürünün yer aldığı büyük kompozisyonlara yönelen Onat, zamanla manzaraya ağırlık verir; figür çalışmaları üretiminde sınırlı bir yer tutar. Bu bağlamda “Oturan Kadın,” eserleri arasında ayrıcalıklı bir konuma sahiptir.
Tuval çift yüzlüdür: her iki yüzey de Onat'ın elinden çıkmış olmakla birlikte farklı dönemlere aittir. Sağ alt köşedeki imzayla 1928'e tarihlenen ön yüzde, çiçek desenli duvar kağıdına dayalı bir koltuğa yarı oturmuş, kısa saçlı, siyah elbiseli bir kadın figürü yer alır; bakışını izleyiciye yöneltir. Kadının duruşu ve kıyafeti, Cumhuriyet'in ilk yıllarında biçimlenen "Yeni Kadın" imgesini çağrıştırır. Arka yüzdeki figür ise açık bir bahçede, katlanır bir sandalyeye yaslanmış, açık renkli elbisesi ve beline bağladığı koyu kemerle İkinci Meşrutiyet döneminin moda anlayışını yansıtır; bakışı seyirciye yönelik olmakla birlikte daha içe dönüktür. Bu yüz uzun süre sergilenmemiş; geçmişte ciddi bir yırtılma geçiren eserin onarımı da bu yüzeyde, alttaki kompozisyon gözetilmeksizin gerçekleştirilmiştir. Günümüzde görülen izler, söz konusu yüzün müdahale sırasında sergilenmeyecek bir arka yüz olarak değerlendirildiğini ortaya koyar.
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçiş sürecinde kadın figürü, Türk resminde hem toplumsal dönüşümün hem de yeni moda anlayışının taşıyıcısı olur; 1914 Kuşağı ressamları bu dönüşümü tuvale taşıyanların başında gelir. “Oturan Kadın”da Onat, iki figürü yalnızca kıyafetleri üzerinden değil, yüz ifadeleri ve beden dilleriyle de birbirinden ayrıştırır.
Yüz hatları, göz yerleşimi ve beden duruşundaki süreklilik, tuvalin iki yüzündeki figürlerin büyük olasılıkla aynı kişinin farklı yaşlardaki tasvirleri olduğuna işaret eder. Sanatçının aile koleksiyonunda yer alan ve 1917'ye tarihlenen bir portreyle arka yüzdeki figür arasındaki yakın benzerlik, bu kompozisyonun da aynı dönemde üretilmiş olabileceğini düşündürür; bilimsel analizlerden elde edilen bulgular da iki yüzeyin farklı dönemlere ait olduğunu doğrular. İki portrenin aynı tuval üzerinde bir arada bulunması bilinçli bir karşılaştırma niyetiyle açıklanamaz; ancak bugün karşımıza çıkan bu çift yüzlü eser, sanatçının iradesinden bağımsız olarak kendi tarihsel okumasını kurar: tek bir kadının zaman içindeki dönüşen temsillerini iki yüzünde birden taşıyan, olağandışı bir tablo.
