digitalSSM Arşiv ve Araştırma Alanı

 

Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nin kuruluşunun 10. yılında kültürel mirasın korunmasına katkı sağlamak amacıyla hayata geçirdiği dijital arşiv platformu digitalSSM, 2019’dan itibaren fiziki alanında hizmet vermeye başladı.

SSM’nin kuruluşundan bu yana gerçekleşen tüm sergi ve etkinliklerin yanı sıra Kitap Sanatları ve Hat Koleksiyonu, Resim Koleksiyonu gibi kalıcı koleksiyonların içeriklerine de erişim imkânı sağlayan mekânda araştırmacılar; sergi katalogları, kurulum video ve görselleri, sesli rehberler, küratörlü tur, konferans ve sanatçı konuşması kayıtları da dâhil olmak üzere Müze’nin arşivi üzerinden araştırma yapabiliyor.
Müze koleksiyonlarındaki eserlerle birlikte Abidin Dino ve Emirgan arşivlerini de 2013 yılında çevrimiçi erişime açan SSM, 2019 itibariyle sergi içeriklerini tarihlerini de kullanıcılarla buluşturarak, koruma ve erişimin yanı sıra müzecilik alanındaki çalışmalara da ilham vermeyi amaçlıyor.

Sabancı Üniversitesi’ne bağlı bir üniversite müzesi olmanın getirdiği akademik misyon ve çok yönlü müzecilik anlayışıyla kurulan digitalSSM çatısı altında, kültürel kurumlarda arşivcilik, dijital arşivleme, dijital sanatın korunması gibi alanlar üzerine konuşmalar ve atölye çalışmaları da düzenlenecek.

 

Araştırma Projesi: Teknolojik Sanat Eserlerinin Korunması

Sabancı Üniversitesi, “Teknolojik Sanat Eserlerinin Korunması” adlı yeni bir araştırma projesine öncülük ediyor. Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi’nin (SSM) yürütücülüğünde gerçekleştirilen proje, 15 Kasım 2019’da “Yazılım Tabanlı Sanatın Korunması” konulu bir panelle açılacak. SSM’de gerçekleştirilecek etkinlikler yine aynı gün “İnternet Sanatının Korunması” başlıklı bir panelle devam edecek. 16 Kasım 2019’da ise “Zamana Dayalı Medya” konulu bir atölye çalışması gerçekleştirilecek.

Sanat koleksiyonları artan bir eğilimle, hem üretimi (video, ses, imaj, kod, sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik, kinetik, sayısal ve fiziksel melez birliktelikler) hem de sergilenmesi/çalıştırılması (yazılım, donanım) teknolojiye bağlı olan sanat eserlerini kapsıyorlar. Bu tür sanat eserlerinin, teknolojideki hızlı dönüşüm göz önüne alınarak geleceğe nasıl taşınacağı sorusu ise kültürel mirasın korunmasında sorumluluğu olan tüm kültür kurumlarını etkileyen zorlu bir mesele olarak ortaya çıkıyor.

Universität der Künste Berlin, Center for Art and Media Karlsruhe (ZKM), Rhizome, TATE başta olmak üzere farklı kurumlardan akademisyenler, medya ve dijital sanat konservatörleri, yazılım mühendisleri, araştırmacılar, sanatçılar, sanat profesyonelleri ve bilgi yöneticilerinin katılımıyla proje kapsamında tartışmaya açılacak sorular şu şekilde sıralanabilir:

 

•    Teknolojik sanat eserlerini neden ve nasıl korumalıyız?
•    Teknolojiyi kullanan sanat eserlerini nasıl tanımlamalı ve sınıflandırmalıyız?
•    Yazılım, teknolojik sanat eserlerinin korunmasında nasıl bir rol oynayabilir?
•    Teknolojik sanat eserleri, yazılım sistemlerinin, donanım ve ağ altyapısının eskimesi tehlikesine karşı nasıl korunabilir; bu eserlerin geleceğe kalabilmesi için hangi önlemleri almalıyız?
•    Teknolojik sanat eserlerinin, teknolojide meydana gelen gelişmeler doğrultusunda güncellenmesi, orijinal konumlarının ve tarihsel niteliklerinin yitirilmesine yol açar mı?
•    İnternet ortamında ya da internet teknolojileri kullanılarak ortaya çıkarılan sanat eserlerini nasıl koruyabiliriz?
•    Web arşivleri, teknolojik sanat eserlerini temsil etme ve korumada nasıl bir kaynak işlevi görür?
•    Teknolojik sanat eserlerinin korunmasında sanatçının, küratörün, koleksiyon yöneticisinin ve konservasyon uzmanının başlıca sorumlulukları neler olmalıdır?
•    Günümüzde müzeler, teknolojik sanat eserlerini koleksiyonlarına nasıl dâhil ediyorlar ve koruyorlar?
•    Teknolojik sanat eserlerinin gelecekte de erişilebilir olması için ne tür etkin stratejiler geliştirebiliriz?

 

Proje ekibi:

Selçuk Artut (Öğretim Üyesi, Görsel Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarımı - Sabancı Üniversitesi)
Cemal Yılmaz (Öğretim Üyesi, Bilgisayar Bilimi ve Mühendisliği - Sabancı Üniversitesi)
Osman Serhat Karaman (Dijital Koruma Uzmanı, Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi)